Większość państw posiada dobrze przeszkolone i wyposażone służby reagowania kryzysowego w sytuacjach klasycznych oraz dynamicznie rozwijające się oddziały antyterrorystyczne. Wszystkie te służby systematycznie podnoszą swoje kwalifikacje, poziom wyszkolenia oraz jakość wyposażenia technicznego.

  W chwili obecnej na polskim rynku pojawiło się unikalne urządzenie akustyczne LRAD (long range acoustic device) amerykańskiego producenta ATC Co. z typu niezabijającej lecz obezwładniającej "broni" ( non-lethal weapon, NLW ). Polska premiera urządzenia odbyła się 25 czerwca 2008 r. na X Targach Militarnych Balt-Military-Expo w Gdańsku. Urządzenie zaprezentowała firma Delta z Białegostoku, autoryzowany przedstawiciel producenta korporacji ATC na obszar Polski.

Co to jest LRAD?

  LRAD to akustyczny emiter fal dźwiękowych dalekiego zasięgu, pozwalający na skuteczną reakcję w sytuacjach zagrożenia dzięki ogromnej energii fali akustycznej, wynoszącej do 151dB. LRAD posiada możliwość przekazu komend głosowych na odległość do 500-700 m (w zależności od warunków pogodowych) a także sygnałów odstraszających, ostrzegawczych oraz obezwładniających na odległość do 1000m. Dla porównana - próg bólu odczuwany przez człowieka to wartość ok. 120 dB, start odrzutowca to ok. 140 dB. LRAD wyposażono w celownik optyczny umożliwiający precyzyjne skierowanie sygnału na wybrany obiekt.
Urządzenia LRAD występują w wersji mobilnej ( Lrad500X, Lrad1000X ), obsługiwanej indywidualnie przez użytkownika oraz w zaawansowanej technologicznie wersji bezprzewodowej ( LRAD-RX ) sterowanej zdalnie przez komputer, przeznaczonej do instalacji stacjonarnych.
LRAD-RX wyposażono w specjalny elektryczny mechanizm obrotowy pozwalający na zdalne skierowanie emitera na konkretny obiekt. Oko ludzkie zastępuje tu wysokiej jakości kamera z zoomem sterowana precyzyjnie poprzez specjalizowany komputer.

ZASTOSOWANIE

  LRAD to doskonałe narzędzie do podawania komunikatów i ostrzeżeń w miejscach zagrożenia, np. skierowanych do agresywnego tłum demonstrantów, rebeliantów, kibiców sportowych na stadionach, itp. W armii amerykańskiej stanowi część uzbrojenia oraz element wsparcia służb kryzysowych. W skrajnych przypadkach LRAD może być wykorzystywany jako broń niezabijająca NLW do chwilowego obezwładniania siły żywej (piractwo, napady zbrojne, akty terroryzmu).
  Ponieważ urządzenie posiada możliwości selektywnego podawania komunikatów dźwiękowych w miejsce zagrożenia w bardzo wąskiej wiązce szerokości 15-30 stopni, wobec tego, oprócz funkcji obronnych doskonale spełnia funkcje informacyjne i ostrzegawcze w działaniach prewencyjnych służb porządkowych oraz w akcjach ratowniczych (jednostki ratownictwa wodnego, WOPRu, straży pożarnej, żeglugi morskiej i śródlądowej, itp.)
  Modele przenośne mogą być zasilane z akumulatora napięciem 12-28V, można je ustawiać na statywach w zasięgu pola akcji zagrożonej strefy lub montować na specjalnych uchwytach na wozach bojowych, statkach, pontonach, pojazdach służb prewencyjnych, pojazdach bezzałogowych, helikopterach, itd.
  Stacjonarny LRAD-R posiada własne IP i obsługiwany jest poprzez sieć, co umożliwia operatorowi bezpieczną obsługę systemu i zdalne reagowanie na potencjalne zagrożenie. Zintegrowanie urządzenia z systemem czujników ruchu pozwala na automatyczne wykrywanie i śledzenia intruza. Takie rozwiązanie stwarza nowe możliwości tworzenia kompletnego rozwiązania bezzałogowego nadzorowania obszarów krytycznej infrastruktury i tworzenie aktywnego systemu obronnego.

  LRAD-R to idealny system dla ochrony bezpieczeństwa granic, portów lotniczych i morskich, kolei, stref wokół platform i rurociągów, ogrodzeń zabezpieczających obiekty strategiczne typu jednostki wojskowe, lotnisk, obiektów przemysłu petrochemicznego, elektrowni jądrowych, a także wielu innych obszarów, które wymagają ochrony infrastruktury krytycznej. Należy również poważnie rozważyć możliwość włączenia technologii LRAD jako uzbrojenia NLW do rodzącego się w MON strategicznego projektu o oficjalnej nazwie: "Antyterrorystyczna ochrona okrętów i krytycznej infrastruktury portów".


OCHRONA LOTNISK

  W aspekcie poprawy bezpieczeństwa lotnisk LRAD powinien znaleźć zastosowanie do monitorowania i ochrony obszaru i przestrzeni powietrznej portów lotniczych. W sytuacji zagrożenia obiektu, LRAD to idealna technologia dla wsparcia akcji w przypadku sytuacji kryzysowych i aktów terrorystycznych w strefie otwartej przestrzeni płyty lotniska. Nie mniej istotne uzupełnienie wykorzystania technologii LRAD dla strefy portów lotniczych stanowi idea instalacji kilku urządzeń LRAD-R pracujących synchronicznie w systemie autotrakingu, tj. automatycznego skanowania i "omiatania" falą dźwiękową przestrzeni powietrznej - sterowanego poprzez specjalistyczne oprogramowanie - dla skutecznego odstraszania ptaków, w celu zabezpieczenia pasa startowego.

LRAD na EURO 2012

  Planując zabezpieczenie Mistrzostw Europy w piłce nożnej Euro 2012 należy poważnie rozważyć możliwość zastosowania technologii LRAD dla ochrony stadionów przed potencjalnymi aktami terroryzmu, ale również nie w mniejszym stopniu przed agresywnym zachowaniem pseudokibiców.
  Na chwilę obecną LRAD to jedyne urządzenie akustyczne na rynku światowym o tak dalekim zasięgu efektywnego działania (do 1000m) i tak wysokim poziomie emitowanego sygnału (151dB), które pozwala skutecznie "przebić się" z komunikatem bądź sygnałem ostrzegawczym przez huk tysięcy kilowatów emitowanego z systemu głośnikowego komentarza sportowego i dopingu kibiców. Rozłożony równomiernie wzdłuż korony stadionu system emiterów LRAD może stanowić jedyną w swoim rodzaju skuteczną broń obezwładniającą do walki z tłumem chuliganów stadionowych. System powinien współdziałać z systemem obserwacji CCTV, gdzie kamery pomagają zlokalizować miejsce zapalne zajścia w celu skutecznej interwencji.

  Urządzenia LRAD są powszechnie stosowane w armii amerykańskiej od 2003 roku, w tym w U.S. Navy od 2004 roku. Szczególnym uznaniem cieszą się na bliskim wschodzie, m.in. w Iraku i Afganistanie, wspomagając walkę z terrorystami. LRAD zostało użyte przez jednostki specjalne S.W.A.T. w Santa Ana w Kalifornii do rozbicia gangu samochodowego, przez policję w New York City podczas protestów Republican National Convention w 2004 roku, oraz w Gruzji w listopadzie 2007 roku w starciach z opozycją. Głośnym echem odbiło się zastosowanie LRAD1000 do obrony statku wycieczkowego Seabourn Spirit przed atakiem piratów morskich w rejonie Somalii w 2005 r., którzy zaatakowali statek z granatników RPG. Wiele jednostek LRAD 500 zastosowano także w Nowym Orleanie po kataklizmie Huraganu Katrina w roku 2005 podczas akcji ratowniczej oraz do walki z grupami przestępczymi.

  Wprowadzenie na polski rynek urządzenia LRAD jako wyposażenia technicznego służb porządkowych a także armii, otwiera nowe możliwości rozwoju strategii ich działania, podnosząc ich efektywność i skuteczność w konfliktach lokalnych oraz w operacjach interwencyjnych poza granicami kraju.
  Wykorzystanie technologii LRAD w sposób istotny zwiększy parametry bezpieczeństwa w zakresie akcji ratowniczych, działań prewencyjnych i zagrożeń standardowych oraz pozwoli na skuteczną reakcję w sytuacjach kryzysowych i aktach terrorystycznych.
  Należy żywić nadzieję że w niedługim czasie LRAD zostanie zauważony przez jednostki decydujące, odpowiedzialne za bezpieczeństwo naszego kraju i znajdzie powszechne zastosowanie zarówno w sektorze militarnym jak i wśród wszelkiego rodzaju służb wsparcia kryzysowego.
  Technologia LRAD zostanie zaprezentowana również na najbliższych targach MSPO ( XVI Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego ) w Kielcach, w dniach od 8 do 11 września 2008 roku. Zapraszamy.
  Leszek Hus - dyrektor do spraw technicznych oraz współwłaściciel firmy Delta sp. j. Technologie Akustyczne i Multimedia dla Wojska, Członek Stowarzyszenia na Rzecz Dostawców Służb Mundurowych.